تیتر اولجامعهمسایل اجتماعی

جنتلمن

درباره نگرش جامعه ایران نسبت به روشنفکری با نگاهی به آهنگ جنتلمن

“مدیران این مدارس بلافاصله برکنار شوند و وزیر آموزش و پرورش درباره این فیلم پاسخگو باشد.این موضوع مهمی است، اینکه در برخی مدارس ما ترانه ای که محتوای سخیفی دارد و با ساز و آواز و بزن و بکوب اجرا می کنند، دانش آموزان را وادار به حرکات خاصی می کنند؛ این قابل قبول نیست. وزیر اموزش و پرورش باید پاسخ دهد، مدیران این مدارس باید بلافاصله برکنار شوند، این قابل قبول و تحمل نیست، به خصوص با محتوای اشعاری که در این ترانه پخش شده است.”

انتقاد مطهری از پخش ترانه در مدارس: مدیران این مدارس بلافاصله برکنار شوند
www.asriran.com

سپهر ساغری نویسنده: سپهر ساغری

همه ماجرا از آهنگی کوتاه آغاز شد؛ جنتلمن. از دابسمش های متعدد تا همخوانی دانش آموزان و دانشگاهیان، زن و مرد و پیر و جوان. در حالی که شواهد و قراین از استقبال فراگیر بدنه جامعه از جنتلمن حکایت داشت، بخشی از مردم با تکیه بر فرهنگ کهن ایران زمین و اشاره به اشعار بزرگان قوم و بخشی با تکیه بر باورهای سنتی و مذهبی شمشیر انتقاد را از رو بستند.

به نظر می رسد موضع گیری مخالفین و منتقدین روی یک کلید واژه تاکید دارد؛ شخصیت. واژه ای که در ساخت فکری شهروندان غیرمذهبی به روشنفکری و در باور مردمان مذهبی جامعه ایران به دفاع از ارزش ها تعبیر می شود. با این حال در میان این خیل طرفداران شخصیت کمتر کسی است به باور و رفتار خود نگاه دقیقی بیاندازد.

علایق و سلایق خود را نقد کند یا معتقد به بازنگری در آن ها باشد. عموما معتقدند آن چه هستند بسیار خوب و در خور احترام است و آن چه دیگران دارند محل نقد و نکوهش. به عنوان نمونه موضع گیری اخیر در مورد بازخوانی یا ساخت دابسمش از یک آهنگ آنچنان محل تاخت و تاز قرار گرفت که گویی قتل یا جنایتی رخ داده است.

آن هم در شرایطی که اکثریت بازخوانی ها بوسیله نوجوانان و جوانانی صورت می گرفت که در حیات سیاسی یا اقتصادی کشور قدرت و یا فرصت نقش آفرینی خاصی ندارند. به تعبیر دیگر محصلینی که آهنگ جنتلمن را زمزمه می کنند دستی در اختلاس ها، بازار آشفته مسکن، وضعیت نامطلوب سیستم بهداشت و درمان، شکاف جنسیتی و ده ها معضل ریز و درشت دیگر در جامعه ایران ندارند.

در نقطه مقابل منتقدین که عموما بزرگسال و دارای موقعیت سیاسی یا اجتماعی مشخصی هستند، فعالیت اجتماعی یا نقش آفرینی اجتماعی قابل ذکری در کارنامه خود ندارند. نویسنده این سطور می خواهد بداند چرا وقتی تعدادی محصل و نوجوان یک آهنگ را بازخوانی می کنند این میزان حساسیت ایجاد می کند که از هر سمت مورد تهاجم قرار می گیرند آن هم از سوی بزرگسالانی که به عنوان نمونه فیلم برداری یک نوجوان 13 ساله از آلت تناسلی اش را دست به دست چرخاندند؟[1]

مطمئنا همه منتقدین در چنین عملی دخل و تصرف نداشته اند با این حال می پرسم چه میزان از ما در روز تصمیمات عقلایی اتخاذ می کنیم؟ چه تعداد از بزرگسالان در این جامعه ایران با دقت نظر و نگرش علمی مسایل پیرامونی را تحلیل می کنند؟

“علی خسرو شاهی” مدیر و کارخانه دار، صاحب کارخانجات پارس مینو در کتاب خاطراتش آورده است: یک کارخانه شکلات سازی سوئیسی گاهی به دلیل ایراد دستگاه هایش در خط تولید، بسته بندی خالی رد می کرده، بدون اینکه در داخل بسته شکلات بگذارد و همین بسته های خالی احتمالی، باعث نارضایتی مشتریان می شده است.

مسئولان این کارخانه سوئیسی آمدند کلی تحقیق کردند و دست آخر پس از حدود یک و نیم میلیون دلار هزینه به این نتیجه رسیدند که سر راه دستگاه نوعی وسیله لیزری بگذارند که بسته بندی های خالی را به طور اتوماتیک شناسایی کند و بردارد.

با شنیدن این خبر نگران شدم. چون دستگاه ما هم مشابه همان کارخانه شکلات سازی، ساخت همان شرکت سوئیسی بود، دستور تحقیق دادم، بعد از یک هفته سرپرست ماشین ها آمد و گفت: بله درست است، در دستگاه های ما هم چنین ایرادی دیده شده و حتی ممکن است چنین محصولاتی به بازار هم راه پیدا کرده باشد.

نگرانی ام زیادتر شد و تصمیم گرفتم در جلسه هیئت مدیره روی موضوع بحث کنیم. می خواستم نظر هیئت مدیره را در مورد یک و نیم میلیون دلار خرج احتمالی اخذ کنم. فردای آن روز با اعضای هیئت مدیره برای بازدید از ماشین به کارگاه تولید رفتیم و دیدیم یک پنکه روی صندلی جلو میز ماشین قرار دارد.

از کارگر ساده، بالا سر ماشین پرسیدم: این برای چه است؟ گفت: ماشین گاهی بسته خالی میزنه. من هم این پنکه را که تو انبار بود آوردم، گذاشتم سر راه دستگاه که بسته های خالی از شکلات را با باد پرت کنه بیرون. نگاهی به هیئت مدیره کردم، تمامشان رنگشان پریده بود. به کارگر خلاق که ما را از شر، یک و نیم میلیون دلار، خرج اضافی رهانیده بود، یک تشویق نامه به اضافه یک ماه حقوق و یک خانه در کرج هدیه دادم …

نویسنده از بررسی پرسش های بنیادین نظیر این مهم که چگونه یکی از قطب های مهندسی دنیا که اساسا به جهت دقت نظر در مهندسی، دقیق ترین ساعت های جهان را می سازد، باید مرتکب چنین لغزش حیرت انگیزی شود، می گذرد.

حتی قصد ندارم که قاطعانه صحت چنین رویدادی را رد کنم. با این حال یک پرسش ساده باقی می ماند. منبع این روایت کجا است؟ پست بالا متعلق به یکی از آشنایان نویسنده در لینکدین است. در ادامه موضع گیری خود و برخی از شهروندان را ذکر کرده و قضاوت را به مخاطبین می سپارم.

برخورد با منتقد

برخورد با منتقد

 

شهروندی که در واکنش به پرسش نویسنده، تصویر منبع آب را درج کرده است متخصص آی تی است. شهروندی که اصول کافی جلد دو را ذکر کرده است، کارشناسی ارشد خود را در زمینه مالی از دانشگاه کنت[2] در بریتانیا اخذ کرده بود.

مخاطبی که از درج تصویر منبع آب استقبال کرده بود، در دانشگاه پونا[3] هند ارشد روانشناسی خوانده بود. پست مربوطه هم متعلق به شهروندی با مدرک دکتری زیست شناسی سلولی و مولکولی بود.[4] این رفتارها و موضع گیری ها از سوی ایرانیانی است که در شبکه اجتماعی لینکدین به عنوان یک شبکه اجتماعی تخصصی حوزه کسب و کار، حضور و فعالیت دارند.

در حقیقت بر خلاف شبکه های اجتماعی چون اینستاگرام و تلگرام از همه اقشار جامعه در لینکدین عضو نیستند. حال رویکرد و نگرش متخصصین را نظاره کنید! جامعه ایران گمان می کند اگر بجای ساسی مانکن شجریان گوش کند روشنفکر است. گمان دارد اگر صرفا در لینکدین عضو باشد فرد متفاوتی است.

با این حال به جهت فقدان نگرش علمی به مسایل پیرامونی، کاملا دیمی به راه خود ادامه می دهیم و قویا به ظواهر می بالیم. بی آنکه بپرسیم اگر دنبال کردن ساسی مانکن منجر به بازخوانی آهنگی چون جنتلمن شده است گوش کردن به آهنگ های پرمعنی شجریان چه تغییری در اندیشه و رفتار ما ایجاد کرده است؟

منتقدین ساسی مانکن، اشعار او و امثالش را با واژه هایی چون زشت، مستهجن، بی معنی و ده ها واژه به مراتب تندتر و غیرقابل ذکری نواخته اند. باید پرسید ثمره اشعار حافظ و مولوی را با صدای شجریان و مانند او شنیدن، چه بوده است؟ بکاربردن زشت ترین الفاظ برای تحقیر ساسی مانکن و اشعارش و صد البته فیگور روشنفکری گرفتن؟

 

پانویس ها


[1]– جدا از همه شایعاتی که در مورد اصالت فیلم مذکور وجود دارد نقد اصلی به رویکرد بزرگسالان است که با شوق و شور عجیبی به چنین مسایلی می پردازند . حتی به اشتراک می گذارند.

[2]– University of Kent

[3]– Savitribai Phule Pune University

[4]– ناگفته پیدا است که رویکرد همه هموطنان چنین نبود با این حال نکته قابل تامل نحوه برخورد با یک پرسش بسیار ساده است.

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

همچنین ببینید

بستن
دکمه بازگشت به بالا
بستن

بلوک تبلیغ حذف شد

با غیرفعال کردن بلوک تبلیغات از ما حمایت کنید.