اقتصاد و کارآفرینیما می توانیم

من یک زن توانمندم

درباره مشغله های یک زن کارآفرین با نگاهی به تجربه اعظم صاحب الزمانی

نویسنده
نویسنده:
زینب فراهانی

اگر می پسندید به اشتراک بگذارید

هرگز خستگی و ناامیدی را به دلش راه نمی دهد. بارها از شوهر سابقش می خواهد که اعتیاد را کنار بگذارد. حتی او را برای درمان به کمپ ترک اعتیاد می فرستد اما فایده ای ندارد. همین باعث می شود که فرزندانش را بردارد و برای همیشه از زندگی او خارج شود. بعد از جدا شدن از همسرش، تحت پوشش کمیته امداد قرار می گیرد و تا یک سال دست فروشی را ادامه می دهد. بازگو کردن روزهایی که تنهایی را عمیقا به دوش کشیده است برایش سخت و دردآور است. او درد جدیدی را درک می کند که قبلا از آن بی خبر بوده است. بعد از یک سال دست فروشی، با وام ده میلیون تومانی طرح «استادشاگردی»، کارگاهی برای آموزش در روستایشان ایجاد می کند. آن زمان همچنان در مهدکودک نیز به کارهای خدماتی مشغول است. روستاییان پول چندانی برای آموزش ندارند اما صاحب الزمانی دست از کار برنمی دارد: «کارگاه خیلی شلوغ شده بود اما این حضور بیشتر از سر کنجکاوی بود تا تولید و اشتغال زایی. همان روزها اولین سفارش کارم را با 70 گلدان از آستان قدس رضوی دریافت کردم. برای کامل کردن این تعداد سفارش به کمک نیاز داشتم. بنابراین با 4 نفر از شاگردانم همکاری کردم و سود کار بین همگی مان تقسیم شد. این آغاز تغییر زندگی من بود
www.shahraranews.ir  گل های مصنوعی «اعظم» عطر نان دارد

من یک زن جوان هستم. یک زن جوان پر از ایده و انگیزه! من از تبار زن های تکراری نیستم من از نسل همان تافته های جدا بافته ام. فقط یک زن در جامعه ای جهان سومی می تواند آن قدر توانمند باشد که یارای تحمل تبعیض های جنسیتی در اجتماع و خصوصا در حوزه کاری را داشته باشد.

“حرف زدن از گذشته برای من سخت نیست. با خودم قرار گذاشتم که صداقتم را حفظ کنم هرچند امروز اوضاع زندگی ام خیلی تغییر کرده است، یادآوری گذشته باعث می شود زنانی که شبیه من هستند بدانند که زندگی آن ها هم ممکن است عوض شود. پدرم نقاش ساختمان بود و با پول کارگری لقمه نانی برای سیر کردن شکم 6 فرزندش جور می کرد، هرچند این لقمه هم آمد و نیامد داشت.

دیپلمم را که گرفتم، ازدواج کردم. شوهر سابقم به بیماری اعتیاد دچار بود و من قبل از خواستگاری از این مسئله بی خبر بودم. فشار اقتصادی به اندازه ای زیاد بود که ناچار شدم از شهرستان کاشمر به یکی از روستاهای اطراف مهاجرت کنم. پدرم زمینی به مبلغ 5 میلیون تومان داد و با فروختن وسایل اندک خانه مانند یخچال و فرش، دیواری دورش کشیدم. زمانی که از این کار ناچار شدم، 2 فرزندم درک درستی نداشتند و خیلی ناراحت بودند اما مسئله این بود که نه کسی کمک کرد و نه من از کسی کمکی خواستم.”[1]

در جامعه سنتی و در حال گذار ما عبارت “تو زنی” ترجیع بند صحبت ها است! گویا قرار است همیشه پشت هر مرد موفق یک زن قوی وجود داشته باشد، چرا نمی شود کمی هم عادت هایمان را کنار گذاشته و به تحولات بهای بیشتری دهیم؟ چرت نباید “پشت هر زن موفق” یک مرد حامی وجود داشته باشد؟ در همین راستا برآن شدم تا کمی از مشکلات زنان کارآفرین بنویسم.

 

کارآفرینی چیست؟

کارآفرینی[2] واژه ای فرانسوی است و حدود سیصد سال قدمت دارد. نخستین کسانی که واژه‌ کارآفرین و مفهوم کارآفرینی را مورد توجه قرار دادند، اقتصاددان‌ها بودند. کسانی مانند ریچارد کانتیلون[3] و آدام اسمیت[4] لغت کارآفرین را در قرن‌های هفدهم و هجدهم میلادی به کار برده‌اند. البته کارآفرینی به شکلی که ما می دانیم تنها حدود یک قرن است رواج یافته و پدیده نسبتا جدیدی است.[5] براساس واژه نامه دانشگاهی وبستر، کارآفرین کسی است که متعهد می شود مخاطرات یک فعالیت اقتصادی را ساماندهی، اداره و تقبل کند.

از نظر پیتر دراکر، از چهره های برجسته مشاوره کسب و کار در جهان، کارآفرین کسی است که فعالیت اقتصادی کوچک و جدیدی را با سرمایه خود شروع می کند.[6] در حقیقت لازمه شروع یک کار جدید، داشتن روحیه ریسک پذیری است و فرد کارآفرین باید آماده هر نوع پیشامدی باشد و از همین نقطه است که کارآفرینان از سایر افراد تمیز داده می شوند. از این رو کارآفرین به معنای دقیق کلمه، فردی خلاق، ایده پرداز و خطرپذیر است،

موانع کارآفرینی زنان

کشورهای پیشرفته از دهه ها قبل و برخی از کشورهای در حال توسعه از چند دهه های اخیر با توجه به نقش مؤثر و مثبت کارآفرینان در توسعه جامعه، بهره برداری از این پتانسیل را جهت مواجهه با معضلاتی نظیر رکود، تورم و عدم اشتغال مورد توجه قرار داده اند. این توجه در حد تدوین استراتژی ها، سیاست ها و برنامه های عملی جهت بسط روحیه و رفتار کارآفرینانه، آموزش و مشاوره، ایجاد فضایی مناسب تر برای فعالیت کارآفرینان در عرصه های مختلف، رفع موانع و ایجاد ارتباط و همکاری میان آن ها و تسهیل دست یابی کارآفرینان به بازارهای جهانی بوده و نتایج قابل توجهی نیز در پی داشته است.[7]

با این حال  کارآفرینی به این آسانی که ما تصور می کنیم نیست بویژه اگر یک زن باشید. برای یک بانوی کارآفرین برخلاف جنس مخالف، مشکلات از همان قدم اول آغاز می شود. ایجاد تعادل میان کار، خانواده و احتمالا فرزندان، مخالفت های خانواده و اطرافیان اولین بذر ناامیدی است که در قلب او کاشته می شود. به همین دلیل کار یک بانوی کارآفرین به مراتب بسیار سخت تر از آقایان است.

اگر یه زن بخواهد یک کارگاه کوچک راه اندازی کند با موانع فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی بسیاری مواجه خواهد شد. اگرچه در قانون اساسی، حقوق یکسانی برای زنان و مردان در کسب و کار وجود دارد، اما در عمل اینگونه نیست و موارد مختل کننده زیادی پیش روی کارآفرینان زن وجود دارد که در ذیل به تعدادی از آن ها اشاره می شود:

عدم اعتماد جامعه و مسئولین از مشکلات یک زن کارآفرین است! به همین دلیل برخی از این بانوان رفتاری مردانه را در پیش گرفته و تصور می کنند با این نوع عملکرد موفقیت کسب خواهند کرد، اما این تصور کاملا اشتباه است، بسیاری از مدیرعاملان موفق زن معتقدند پایبندی به شخصیت خود و حفظ عزت نفس یک بانو در روند موفقیت بیشتر موثر است.[8]

کمبود بودجه و یافتن منابع مالی مناسب از دیگر مشکلات پیش روی زنان است. در حوزه پرداخت تسهیلات و اختصاص منابع مالی برای بانوان سرمایه محدودتر و وام گرفتن برایشان سخت تر است. این مشکل باز هم به عدم اعتماد سرمایه گذاران و البته جدی گرفته نشدن بانوان بازمی گردد.[9]

عدم دسترسی به اطلاعات کافی از دیگر موانع پیش روی زنان کارآفرین است. یک کارآفرین مرد از طریق دوستان اقتصادی خود به سرعت از وضعیت بازار، کمک های دولتی و بازاریابی و بازارسازی باخبر می شود اما دسترسی زنان به این گونه شبکه های اجتماعی که مسیر را برایش روشن و هموار کنند، بسیار ضعیف است.[10]

تعادل میان کار و خانواده: همانطور که پیش از این گفته شد، یک بانوی کارآفرین قبل از هر چیز یک همسر و محتملا یک مادر است و ایجاد تعادل میان کار وخانواده و تمرکز بر دو حوزه، کاری است بس دشوار.

رقابت سخت برای منابع محدود موجود میان بانوان وآقایان، از دیگر مشکلات یک زن کارآفرین است، زیرا مستلزم آن است که خود را برای رقابت با مردانی که در بسیاری جهات مجهزتر هستند و به دلیل حضور بیشتر و پر رنگ تر در جامعه، آمادگی بیشتری دارند، آماده کند.

کمبود آموزش مشکل دیگری است که باعث کاهش آمادگی لازم بانوان و در ادامه کاهش عزت نفس آن ها می شود. این مشکل عموما به دلیل محدودیت های مختلف بانوان برای شرکت در سمینارها و دوره های آموزشی بوجود می آید.

“مادرم روزی گفت: دختر همسایه گل های مصنوعی درست می کند و به دیگران می فروشد. اگر تو هم یاد بگیری، حداقل پول نان شکم بچه هایت را درمی آوری. همین حرف باعث شد سراغ دختر همسایه بروم اما او برای آموزش 50 هزار تومان هزینه خواست. از آنجایی که این مقدار را نداشتم، تصمیم گرفتم با فروش اولین کارها پول آموزش را به صورت اقساطی به او بدهم.» مشکل خانم صاحب الزمانی به اینجا هم ختم نمی شود. او حتی پولی برای تهیه مواد اولیه نداشته است. برای همین، از مادرش کمک می خواهد:

«شاید باور نکنید. نمی توانستم حتی نیم کیلو آرد و چسب بخرم. مادرم این پول را داد. 3 تا گلدان کوچک درست کردم و با فروش همان گلدان ها اولین قسط آموزش را دادم. آن زمان حتی به اندازه 3500 تومان خرید یک اسپری براق کننده پول نداشتم. برای همین، به کارواشی نزدیک خانه مان مراجعه کردم و از آن ها درخواست کردم از اسپری براق کردن ماشین ها به گل های من بزنند.”[11]

مسیر پرچالش کارآفرینی زنان موانع و مشکلات بسیاری دارد که به قسمتی از آن ها اشاره شد با این حال نباید زنان منفعلانه در انتظار تغییر باشند. برای آن که زنان بتوانند موفق تر در جامعه حضور یابند، باید در کسب مهارت های ارتباطی و عزت نفس خود بکوشند. همچنین دایره اطلاعات تخصصی خود را افزایش دهند.

برنامه ریزی و تعیین اهداف کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت و پیشبرد اهداف به شکل منطقی و معقولانه، عدم مقایسه خود با دیگران، عدم کمال گرایی محض، اعتماد به خود و مهارت های خود، همچنین شرکت در کلاس های فن بیان، اعتماد بنفس و بهبود مهارت برقراری ارتباط از زمره ملزومات ایجاد تغییر در جامعه ای با تبعیض های فراوان جنسیتی است.

 

پانویس ها


[1]– گل های مصنوعی «اعظم» عطر نان دارد   www.shahraranews.ir

[2]– Entrepreneurship

[3]– اقتصاددان ایرلندی- فرانسوی

[4]– اقتصاددان اسکاتلندی

[5]– کارآفرینی چیست؟  www.motamem.org

[6]– ماهنامه کار و جامعه ،با عنوان چالش و موانع زنان کارآفرین ص66-سعیدی کیا 1382

[7]– شیخان، ماهنامه کار و جامعه، چالش و موانع زنان کارآفرین، ص 68، 1381 

[8]7 challenges women entrepreneurs face and how to overcome them www.businessnewsdaily.com

[9]– همان

[10]– مشکل زنان کارآفرین کمبود مشاوره های اقتصادی است www.irna.ir

[11]– گل های مصنوعی «اعظم» عطر نان دارد    www.shahraranews.ir

دیدگاهتان را بنویسید

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

نوشته های مشابه

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا