جامعهزنانمسایل اجتماعی

فاخته؛نیمه پنهان خرید و فروش یک نسل!

نگاهی به فروش تخمک در ایران

نویسنده

یلدا دنیایی مبرز

بارها آگهی فروش کلیه را بر دیوارهای شهر دیده ایم و چه بسا به تاسف سری تکان داده ایم و با اندکی تامل پیرامون چرایی این موضوع به فرط استیصال، درماندگی و شوربختی این افراد اندیشیده ایم. فروش اعضای بدن اصلا موضوع تازه ای نیست و به کلیه هم محدود نمی شود.

این روزها بازار فروش کلیه جای خود را به فروش اعضایی نظیر قرنیه چشم، کبد، خون و حالا هم فروش تخمک و جنین داده است. ناگفته پیدا است که افزایش تقاضا برای فروش عضو، نشان از یک معضل اجتماعی غیر قابل انکار دارد. آن چه از نظرتان می گذرد بررسی مقوله خرید و فروش تخمک و ضرورت اندیشیدن پیرامون چالش های پیش رو است.

 

اهدای تخمک یا فروش تخمک؟

15- 10 درصد از زوجین با مشکل ناباروری دست و پنجه نرم می کنند. استفاده از ” تخمک اهدایی” و لقاح آزمایشگاهی یکی از شیوه های درمان ناباروری است. در این شیوه برای تولید و آماده سازی یک تخمک در هر سیکل ماهانه از داروهای هورمونی خاصی استفاده می شود که دارای عوارض جانبی کوتاه مدت و دراز مدت نیز هستند.

اساسا مقوله ی “اهدای عضو”، پیوندی عمیق با حس ایثار و نوع دوستی دارد. واقعیت ماجرا این است که تقریبا هیچ زن جوانی” فقط” از روی حس نوع دوستی و ایثار به تزریق این داروها تن نخواهد داد و دور از ذهن نخواهد بود اگر دلیل اصلی و عمده چنین تصمیمی را مشکلات و نیاز مالی بدانیم.

بنابرین  باید از مقوله “اهدای تخمک” به عنوان “فروش تخمک” یاد کنیم. در این مورد هم مانند بسیاری از معضلات و آلام اجتماعی ردپای بیکاری و فقر فزاینده دیده می شود که عمق فاجعه را پیش رو می گذارد. خرید و فروش تخمک امری دو سویه است.

از یک سو زن و شوهری هستند که سال ها در حسرت تجربه حس پدری و مادری مانده اند و از داشتن فرزند محرومند و سوی دیگر زنی است از خاستگاه اجتماعی و اقتصادی پایین و احتمالا سرپرست خانوار که برای امرار معاش خود و فرزندانش به فروش تخمک روی آورده تا تنها بخشی از مشکلات اقتصادی خانواده را هر چند در کوتاه مدت و به صورت مقطعی حل کند.

همواره بحث های فراوانی پیرامون اهدای تخمک جریان داشته که آیا بهتر است فرد اهداکننده یا همان  فروشنده، شناخته شود یا ناشناس بماند. بسیاری از دریافت کنندگان برای حفظ حریم خصوصی، تمایل به دریافت تخمک از اهداکننده ناشناس دارند اما در مقابل عده ای اصرار به شناخت فرد اهداکننده دارند و بررسی سابقه ژنتیکی، ظاهری، اجتماعی و فرهنگی او را حایز اهمیت می دانند.

 

خرید و فروش تخمک
خرید و فروش تخمک

فروش تخمک و خلاهای قانونی

خلا و سکوت قانونی پیرامون خرید و فروش تخمک، پای واسطه ها و سوداگران را به این وادی باز کرده است. البته لازم به ذکر است که اساسا قانون با خرید و فروش هرگونه عضوی مخالف است و فقط “اهدای عضو” را جایز می شمارد. بنابرین این موضوع بحث ها و چالش های قانونی و حقوقی مسکوتی دارد!

خریداران و دریات کنندگان تخمک به صورت مستقیم و عمدتا به شکل غیر مستقیم و از طریق واسطه ها به فروشندگان مراجعه می کنند. واسطه ها در مناطق فقیر نشین و در میان آسیب پذیرترین زنان جامعه به جستجو می پردازند که ما به ازای این جستجو یافتن زنانی است به شدت آسیب دیده  و آسیب پذیر، عمدتا فقیر و دارای مشکلات بغرنج اقتصادی، کم سواد، بی سواد، فاقد هرگونه تخصص و اشتغال، ترجیحا مطلقه و بعضا هم معتاد.

گفتنی است که  بعضی از این زنان بوسیله ی همسران معتادشان نه یکبار بلکه به دفعات مجبور به این کار می شوند. این زنان پس از انتخاب توسط واسطه ها به مراکز درمان ناباروری معرفی می شوند و مراحل تولید و آماده سازی تخمک در بدن مرحله به مرحله شروع می شود و به ازای هر مرحله، مبلغی پرداخت می شود از آن جایی که قانون مدون و مشخصی وجود ندارد، قیمت گذاری ها عمدتا توافقی است و عمدتا از طریق واسطه ها تعیین می شود.

زوج های نابارور علی رغم تقبل هزینه های گران درمانی تخمکی را خریداری می کنند که عمدتا بی نام و نشان است چرا که شناسنامه ژنتیکی و بیولوژیکی علمی و مدونی وجود ندارد و در جایی ثبت نمی شود که چه کسی تخمک را فروخته و چه کسی آن را دریافت کرده است.

آن چه در مورد کودکان حاصل از “تخمک جایگزین” نگران کننده است آینده این کودکان است زیرا ناشناخته ماندن منشا بیولوژیکی روند ترویج و گسترش بیماری های ژنتیکی را افزایش می دهد.

 

افکار عمومی و فروش تخمک

استفاده از داروهای هورمونی به دفعات خطر انواع سرطان، کم خونی، استئوپورز و بیماری های رحم و لگن را افزایش می دهد. نتیجه آن که در دراز مدت  با اضافه شدن بیماری به فقر تسلسل باطل زندگی این زنان همچنان ادامه می یابد. از عوارض جسمانی ناشی از این اقدام که بگذریم ترس از پیش داوری های خانواده، جامعه و افکار عمومی و فشار روانی حاصل از آن چه بسا تلخ تر و مصیبت بارتر و بسی فراتر از حرف است.

اعتیاد، فقر و به تبع آن تصمیم به فروش اعضای بدن از فرط استیصال و درماندگی داستان تازه ای نیست و تاکنون بارها و بارها اتفاق افتاده و خواهد افتاد اما آن چه طرح و شرح این موضوع را در این جا موجه جلوه می دهد ضرورت واکاوی  رفتار، واکنش و قضاوت افکارعمومی و جامعه است.

افکار عمومی با زوجین نابارور احساس همدلی و حمایت می کند اما  این رفتار و احساس با “فروشندگان عضو” بر حسب” نوع عضو ” تعیین می شود. در مورد فروشندگان تخمک جامعه با پیش داوری، سرزنش، نکوهش و تقبیح به احساس ترس، تحقیر، تنهایی، پنهان کاری و در نتیجه آسیب پذیری هر چه بیشتر این زنان دامن می زند

این در حالی است که  فروش سایر اعضای بدن احتمالا در کنار حس تاثر و تالم در افکار عمومی به عنوان ایثار و فداکاری تعریف و باز تعریف می شود و “طرد اجتماعی” در گروه اول جای خود را به “حمایت اجتماعی” در گروه دوم می دهد.

هنگامی که اعضای بدن تبدیل به کالا می شود، کالایی که طبقه فقیر می تواند از آن کسب پول کند و هنگامی که اخلاق در جامعه مغفول می ماند هیچ کس به فکر فردی که از روی ناچاری به فروش عضو روی آورده نیست.

کالایی شدن اعضای بدن هم برای خود فرد و هم برای مناسبات اجتماعی خطرناک است. متاسفانه جامعه و افکار عمومی به جای تعمق و تامل پیرامون چرایی این نقیصه به پیش داوری روی آورده است.

البته شاید حساسیت و دغدغه اخلاقی جامعه در این زمینه بی مورد هم نباشد زیرا در زمان اهدا یا فروش تخمک،  ژنوم یک فرد و به عبارتی یک نسل در حال انتقال است! مسایل ناگفته و ناشنیده پیرامون این مقوله زیاد و قابل تامل است.

باید  شجاعانه سیاست غفلت، اغماض و انکار را کنار گذاشت و به سیاست  اقرار روی آورد و از ریشه ها سخن گفت. با تمام دشواری های قابل پیش بینی و قابل تصور این مهم می تواند از سطح گفتار و نوشتار فراتر رود و در عمل مورد توجه قرار گیرد.

 

پانویس


[1] – فاخته (کوکو) پرنده ای است خاکی رنگ شبیه کبوتر و کمی کوچک تر از آن، که دور گردنش طوقی سیاه دارد. فاخته تخم خود را در آشیانه پرندگان دیگر می گذارد تا پرنده صاحب لانه، جوجه را بزرگ کند.

برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

همچنین ببینید

بستن
دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن

بلوک تبلیغ حذف شد

با غیرفعال کردن بلوک تبلیغات از ما حمایت کنید.