تیتر اولفرهنگ ایرانیفرهنگ و هنر

آن ها در جستجوی برابری اند

درباره تکامل استایل فمنیستی در طول زمان

نویسنده
مترجم:
هدی فهیم

اگر می پسندید به اشتراک بگذارید

با شروع جنبش "من هم" و افزایش تقاضا برای حقوق برابر، نقش زنان در سیاست بیش از پیش برجسته شده است. اگرچه که نقش فعالین اجتماعی و بیانیه‌های جسورانه فمنیستی در به ثمر نشستن و پیشرفت فمینیسم غیر قابل انکار است، اما مد و فشن نیز در طول زمان در بین بردن مرزهای جنسیتی نقش خود را داشته است.
جنبش Me too در اعتراض به تعرض جنسی شکل گرفته است. جهت کسب اطلاعات بیشتر بنگرید به: www.metoomvmt.org

هنگامی که سافراجت‌ها[1] موج اصلی فمینیسم را آغاز کردند یک استراتژی اساسی داشتند: اینکه مطابق با مد سنتی زنان دوران ادواردین[2] لباس بپوشند تا جهان به علت اعتراض آن ها توجه کند و نه سبک لباس پوشیدن آن ها. البته آملیا بلومر[3] که یکی از پیشگامان سافراجت‌ها بود در این مورد یک استثنا به شمار می‌رفت. کت و شلواری که او می‌پوشید (و هم اکنون نیز به نام او مشهور است) شامل یک تونیک بلند گشاد بود که آن را همراه با شلوارهای گشاد به تن می‌کرد.

رنگ لباس نیز برای سافراجت‎ها مهم بود. آن ها از سه رنگ نمادین در لباس‌های خود استفاده می‌کردند؛ بنفش نماد وفاداری و وقار، سبز نماد امید و سفید که نماد خلوص بود- لباس‌های سفید رنگ آن ها، لباس استاندارد برای شرکت در مراسم رسمی بود. بدین ترتیب زنان آن دوره می‌توانستند همگام با مد قابل قبول آن زمان، مقاومت و اعتراض خود را نیز نشان دهند.

در اوایل قرن بیستم، کوکو شانل که از جمله زنان پیشگام طراح لباس محسوب می‌شد انقلابی را در لباس زنان ایجاد کرد. کت و دامن که به نوعی می‌توان گفت امضای شخصی او بود، از پارچه فاستونی و کاملا متناسب با سایز بدن تولید می‌شد، همچنین از ویژگی‌های لباس‌های او این بود که برش‌های لباس در قسمت انحناهای بدن صاف‌تر از لباس‌های دوران گذشته بود؛ با این نوع خاص طراحی، او می‌خواست که دنیا، زنان را جدی‌تر بگیرد.

این نوع مینیمالیسم که همسو با دیدگاه تجاری هم بود در پارچه ژرسه مورد علاقه شنل و لباس مشکی کوچک او نیز ظاهر شد. زمانی که شانل در بخش دوویل فرانسه (که یک روستای کوچک بود) زندگی می‌کرد شلوار می‌پوشید، در آن زمان شلوار پوشیدن برای یک زن کاملا خارج از عرف بود ولی این کار او راه را برای زنان در آینده باز کرد. در طول قرن بیستم، معاشرت زنان در اجتماع با جسارت بی‌سابقه‌ای همراه بود و همزمان با آن نیز دوره جدیدی از سبک پوشش مردانه بین زنان باب شد.

در همان زمان، در عین اینکه خطوط سجاف لباس‌ها در لباس‌های مد آن روز نمود می‌یافت، طراحی لباس‌های شانل با خطوط برش مستقیم که انحناهای بدن را کمتر به نمایش می‌گذاشت نیز تبدیل به مد رایج آن دوران شد. مهمترین تغییری که در این دهه در استایل زنان رخ داد زمانی بود که فلاپرها[4] از پوشیدن کرست سر باز زدند، مدل موی باب (نوعی مدل موی کوتاه) را برای خود برگزیدند و تلاش کردند از ایده‌آل‌های اغراق‌آمیز زنانه که قرن‌ها بر دوش زنان سنگینی می‌کرد جدا شوند. تأثیر فلاپرها بر جامعه در طول دهه 1930 منجر به تغییرات بیشتری در استایل‌های فمنیستی و زنانه شد.

ستارگان هالیوود مانند مارلین دیتریش[5] و کاترین هپبورن[6] حتی از پوشیدن کت و دامن زنانه اجتناب کردند و ترجیح دادند که لباس‌های کاملا مردانه بپوشند. السا اسکیاپارلی[7] نیز که یکی از زنان مطرح در مد آن زمان بود با همکاری سالوادور دالی نقاش برجسته، لباسی را طراحی کرد که سالوادرو دالی روی آن خرچنگ بزرگی را نقاشی کرده بود، در آن زمان این لباس یک لباس هنجار شکن به شمار می‌رفت.

سالوادور دالی و السا اسکیاپارلی
سالوادور دالی و السا اسکیاپارلی

تاثیر جنگ جهانی دوم بر لباس های زنان

جنگ جهانی دوم باعث شد که هر چیز اضافی و تزئینی از لباس‌ها حذف شود، در آن زمان تمرکز غرب بر تعارضاتی بود که به زنان به عنوان نیروی کار در جامعه اختیارات بیشتری می‌داد. پیروان وفادار رزی پرچ کن[8] با پوشیدن یونیفرم‌هایی متشکل از چکمه‌های محکم، روسری و شلوارهای کار کوتاه، سبکی از لباس را برای خود برگزیدند که کارایی بیشتری در زندگی روزمره آن ها داشت. در این زمان بود که شلوار جین جایگاه خود را بین لباس‌های زنانه به دست آورد و به عنوان پارچه‌ای شیک و مهمتر از آن با دوام، به جمع سایر پارچه‌های لباس زنانه پیوست. همچنین در این دوره، تعداد کمی از زنان وارد ارتش شدند و لباس رسمی ارتشی باعث شد که دامن های تنگ و مدادی شکلی که پیش از آن مورد استفاده زنان بود، از دور خارج شود.

در دهه 40 میلادی که خانه‌های مد اروپایی دیگر مثل سابق در دسترس نبوده و فعالیت نمی‌کردند، مد آمریکایی ظاهر شد. در آن زمان مردان درگیر جنگ و پیامدهای آن بودند، در نتیجه تعدادی از طراحان لباس زن، سبک پوشش جدیدی را رواج دادند. کلر مک کاردل[9] با استفاده از پارچه‌های محبوب و کاربردی آن زمان، یک نوع لباس ورزشی آمریکایی را طراحی کرد؛ طراحی‌های عملی بانی کاشین[10] نیز شامل چکمه‌هایی بود که تا آن زمان هنوز به عنوان کفش برای زنان رایج نشده بود. پس از دوره‌ جنگ که در طول آن فمینیسم پیشرفت سریعی داشت و بازگشت مردان به بازار کار، جامعه پساجنگ دوباره به نقش‌های سنتی جنسیتی قبلی خود بازگشت.

با این حال در همان زمان بود که زنان فهمیدند می‌توانند بجای مصرف کننده بودن و بی‌وقفه خرید کردن، جاه طلبی‌های خود را در کار و شغل خود دنبال کنند. با این حال در دوران پساجنگ زنانگی اغراق شده با ابتکار جدید دیور با عنوان Dior’s New Look دوباره به میادین بازگشت و پارچه‌های آهار دار دوباره در لباس‌های زنانه و زیر دامنی‌ها  مورد استفاده قرار گرفند. در آن زمان و با اینکه دوباره لباس‌هایی با انحناهای اغراق شده در بین مردم رواج یافته بودند، بسیاری از زنان در خانه تمایل داشتند که لباس‌های ورزشی و راحت‌تر بپوشند. در همان زمان لباس‌هایی مثل شلوارک‌های سه ربع، شلوارهای کوتاه زنانه و شورت‌ها محبوبیت زیادی بین زنان پیدا کرده بودند.

در اواخر دهه 60، لباس زنان همگام با موج دوم فمینیسم و در کنار سایر جنبش‌های اجتماعی دوباره تکامل یافت و در دهه 80 در جامعه غالب شد. جوانان با به نمایش گذاشتن پوست بدن خود، به وضع موجود اعتراض می‌کردند. در این مسیر ماری کوانت با طراحی دامن کوتاه (که امروزه آن را همه جا می‌بینیم) قدم مهمی را در این راه برداشت. توگی[11] هم با پوشیدن دامن کوتاه کوانت و هم با داشتن چهره‌ای پسرانه مرزها را در صنعت مدلینگ درهم شکست. او باعث شد که کلیشه “بدن زنانه مشابه با ساعت شنی (اغراق شده)” که قرن‌ها در ذهن مردم حک شده بود از مد خارج شود.

موج دوم فمنسیم استایل مردانه را نیز دوباره برای زنان احیا کرد. در دهه 70 مرز بین لباس‌های مردانه و زنانه کمرنگ شده بود، چرا که در آن دوران هم مردان و هم زنان در استایل خود از موهای بلند روشن، شلوار فاق بلند، پیراهن‌هایی با یقه دکمه‌دار و بلیزر استفاده می‌کردند. آن کلین[12] در اواخر دهه 60 لباس power suit را خلق کرد. این لباس بیش از یک دهه بعد و وقتی ستاره‌های دوجنسه‌ای مانند گریس جونز به این سبک لباس روی آوردند، به بیشترین قدرت خود رسید. دلیل استقبال از این سبک لباس این بود که زنان آرزو داشتند در محل کار و جامعه نقش‌های جدید و بیشتری داشته باشند.

سبک گرانج در دهه 90 لباس‌های بدون جنسیت مانند فلانل و شلوار جین پاره را بین مردم محبوب کرد. جنبش رایُت گرل[13] یا دختران آشوبگر که از گروه‌هایی از زنان پانک مانند بیکینی کیل[14] و بارتموبایل[15] تشکیل شده بود از پیشگامان این سبک بودند و سخنگوی موج سوم فمینیسم شدند. نوازندگان علاوه بر استقبال از مدهای بدون جنسیت و طرح‌های گرافیکی ورزشی در لباس‌هایشان، از جزئیات “دخترانه‌ای” مانند قلب و رنگ صورتی نیز در لباس های خود استفاده می‌کردند و معنای جدید و محکم‌تری به این طرح‌ها بخشیدند.

روث بدرگینسبورگ
روث بدرگینسبورگ

پوشش زنان در قرن 21

در حال حاضر، موج چهارم فمینیسم در جهان در جریان است و مد نیز همچنان نقش بزرگی را در این جریان بازی می‌کند. هنگامی که روث بدرگینسبورگ[16] به عنوان یک قاضی زن در دادگاه عالی ایالات متحده سوگند یاد کرد، توجه‌ها به این جلب شده بود که او همراه با روپوش سیاه و سفید سنتی چه چیزی قرار است بپوشد. در حالی که مردان در دادگاه لباس‌های خود را با پیراهن و کراوات ست می‌کردند، گینسبورگ ترجیح داد یقه‌های توری و فانتزی بپوشد و حتی از آن ها برای اظهارات سیاسی استفاده کند.

در همین حین، هیلاری کلینتون در کل مبارزات انتخاباتی خود در سال 2016 (و البته قبل از آن)، با پوشیدن کت و شلوار سفید رنگ در کنوانسیون ملی دموکرات ها به سافراجت‌ها ادای احترام می‌کرد. از آن زمان، کت و شلوار او نماد قدرت، برابری و فمینیسم است، با این حال کلینتون به عنوان نامزد ریاست جمهوری، بخاطر نپوشیدن لباس‌های “زنانه” و زمان‌هایی که ترجیح می‌داد بدون آرایش کامل در انظار عمومی ظاهر شود نیز مورد انتقاد بود.

در مراسم تحلیف ترامپ در سال 2017، زنان در سراسر جهان در همبستگی با هم و در جهت تلاش برای داشتن حقوق برابر، با برپایی راهپیمایی ماه مارس و پوشیدن کلاه‌های گوش گربه‌ای صورتی اعتراض خود را نشان دادند. در طول همان فصل در مراسم اهدای جوایز، سلبریتی‌ها با پوشیدن لباس‌های سیاه و الصاق سنجاق‌هایی سیاه رنگ که روی آن با رنگ سفید عبارت Time’s Up نوشته شده بود به آزار جنسی در محل کار اعتراض کردند.

موفقیت دیگری که زنان در صنعت مد کسب کردند زمانی بود که خانه‌های مد مطرح جهان، اولین مدیران خلاق زن خود را به کار گرفتند، از جمله این افراد ماریا گراتسیا چیوری[17] را می‌توان نام برد که در سال 2016 به عنوان مدیر خلاق برند دیور منصوب شد. او عبارت “همه ما باید فمنیست باشیم” را روی یک مهر تایپ کرد و آن را برای اولین مجموعه خود در بهار و تابستان 2017 به نمایش گذاشت. امروزه، شکاف سیاسی موجود نشان داده است که پیشرفت فمنیسم خطی نیست و پیش‌بینی روند آتی در دهه‌های آینده نیز دشوار است. با این حال، مد همیشه انعکاسی از روال جاری بوده است. چیزی که مسلم است این است که بین رهبران زن و لباسی که آن ها می‌پوشند رابطه نزدیکی وجود دارد.

 

منبع

THE EVOLUTION OF FEMINIST STYLE

www.crfashionbook.com 

 

پانویس ها

[1]– به حامیان حق رای در بریتانیا Suffragette اطلاق می شد.

[2]– دهه ۱۹۰۰-۱۹۱۰ در جهان غرب به دوران ادورادی معروف بود. منظور از این ادوراد هم Edward VII پادشاه انگلستان بود که درآن ۱۰ سال حکومت را به دست داشت. سبک ادواردی سبکی رسمی و مجلل بود که در آن از پارچه های گران قیمت و تزیینات استفاده می شد. برای مطالعه بیشتر بنگرید به عصر ادواردی -Edwardian Era  www.sahostyle.com

[3] Amelia Bloomer

[4]– گروهی از زنان جوان در دهه 1920 در امریکا که دامن کوتاه می‌پوشیدند، موهایشان را کوتاه می‌کردند، جاز گوش می‌دادند و سیگار می‌کشیدند.

[5]-Marlene Dietrich

[6]Katharine Hepburn

[7]– Elsa Schiaparelli

[8] -Rosie the Riveter

[9]-Claire McCardell

[10]– Bonnie Cashin

[11]Twiggy 

[12]-Anne Klein

[13]-Riot Grrrl

[14]-Bikini Kill

[15]-Bratmobile

[16]-Ruth Bader Ginsburg

[17]-Maria Grazia Chiuri

دیدگاهتان را بنویسید

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

نوشته های مشابه

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا